Washington Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma, kan testinin ileri düzey kronik travmatik ensefalopati (CTE) tespitinde kullanılabileceğini ortaya koydu.
CTE Nedir?
Kronik travmatik ensefalopati, başa alınan tekrarlayan darbelerle bağlantılı olarak gelişen dejeneratif bir beyin hastalığıdır. Şu anda CTE, yalnızca ölüm sonrası beyin incelemesi ile doğrulanabiliyor. Ancak yapılan bu yeni bulgular, hastalığın canlı bireylerde tanımlanmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kan Testinin Bulguları
13 Kasım 2026 tarihinde JAMA dergisinde yayımlanan çalışmada, Alzheimer hastalığı ile bağlantılı toksik protein birikimlerini takip eden bir kan testinin, CTE’nin de belirtilerini gösterebileceği belirtildi. Araştırma, Washington University School of Medicine in St. Louis’teki bilim insanları tarafından yürütüldü.
Çalışmanın baş yazarı Kanta Horie, CTE’yi tedavi edebilecek birçok ilaç geliştirildiğini, ancak hastalığı tanımlamak ve tedavi etkilerini hızla görmek için henüz biyomarker bulunmadığını ifade etti. Bu bulgular, CTE’nin tanı ve tedavisinde yeni bir kapı açma potansiyeline sahip.
Çalışmanın Yöntemi ve Sonuçları
Çalışmada, 80’den fazla beyin hastalığı olan bireyden alınan örnekler incelendi. eMTBR-tau243 adı verilen bir tau fragmentinin, Alzheimer hastalığı olan bireylerde yüksek, yalnızca bir tür tau biriken hastalıklarda ise düşük seviyelerde bulunduğu gözlemlendi. Ancak, bir hastada Alzheimer belirtileri yoktu, fakat eMTBR-tau243 seviyesi yüksek çıkmış ve yapılan otopsi sonucunda bu kişinin CTE hastalığına sahip olduğu belirlenmiştir.
CTE’li 11 bireyden alınan kan örneklerinde eMTBR-tau243 seviyeleri, sağlıklı bireylere göre daha yüksekti ve hastalığın şiddeti ile birlikte artış gösteriyordu. Çalışmada toplam 229 katılımcı yer aldı ve örnekler, WashU Medicine Tracy Family SILQ Center’ın kütle spektrometrisi testi ile analiz edildi.
Klinik Kullanım ve Gelecek Perspektifleri
Washington Üniversitesi, eMTBR-tau243’ün kan testinde ölçülmesi için teknolojiyi C2N Diagnostics adlı bir girişime lisansladı. Bu test, Alzheimer hastalığını teşhis etmek için FDA onaylı bir test geliştirmiştir. Ancak, CTE teşhisi için henüz doğrulanmamıştır.
Yapılan araştırmaların daha büyük ölçekli olması gerektiği ve eMTBR-tau243 seviyesinin yalnızca Alzheimer ile bağlantılı hastalıklarda yüksek olduğu göz önüne alındığında, bu biyomarkerin tek başına CTE’yi ayırt etme yeteneğine sahip olmadığı vurgulanmıştır. CTE geçirmiş ancak Alzheimer teşhisi almayan bireylerde, bu biyomarkerin yüksek çıkması durumunda CTE olabileceği ifade edilmiştir.
Sonuç ve Gelecek Hedefleri
Horie, dünya genelinde tauopatileri temizleme hayalini dile getirirken, bu çalışmanın Alzheimer hastalığının ötesinde tedavi fırsatlarını genişlettiğini belirtti. Araştırma, National Institutes of Health (NIH) tarafından desteklenmektedir ve birçok kuruluş, bu çalışmanın ilerlemesine katkıda bulunmuştur.



